«Ο Κήπος του Επίκουρου» του Γιάλομ…. Αφήνοντας πίσω ή γεννώντας τον τρόμο του θανάτου;


Αγαπάω πάρα πολύ τα βιβλία. Διαβάζω από πολύ μικρή και όσα πράγματα και αν αλλάζουν στο πέρασμα του χρόνου, ξέρω ότι ποτέ δεν θα αλλάξει η φυσική μου έλξη για κάθε χώρο που φιλοξενεί βιβλία. Υπάρχει πάντα το «κατάλληλο» βιβλίο για τον καθένα μας. Αυτό που θα μας συντροφεύσει διδάσκοντάς μας ή ψυχαγωγώντας μας ανάλογα με την συναισθηματική περίοδο που περνάμε. Κι είναι μαγευτική η διαδικασία της αναζήτησης ενός βιβλίου που πρόκειται να αγαπήσουμε. Πολύ προσωπική και γοητευτική. Αρκεί φυσικά κανείς να μπαίνει σε αυτή τη διαδικασία και να μην αρπάζει το οποιοδήποτε best seller ακούγεται εκείνη την περίοδο.
Ένα βιβλίο που κίνησε το ενδιαφέρον μου ήταν «Ο κήπος του Επίκουρου» του Γιάλομ. Ο υπότιτλος «αφήνοντας πίσω τον τρόμο του θανάτου» ήταν πολλά υποσχόμενος και αυτό που μου άσκησε τη μεγαλύτερη έλξη όταν το ξεφύλλισα, ήταν η αναφορά σε Έλληνες φιλοσόφους. Αμφιταλαντεύτηκα. Μετά από 2 μισά βιβλία του που έχω διαβάσει (και μετά το «Όταν έκλαψε ο Νίτσε» που το βρήκα πραγματικά αξιόλογο), μου δημιούργησε τελικά μια αρνητική αίσθηση και με απώθησε ως ψυχοθεραπευτής.
Δεν το αγόρασα το βιβλίο και ούτε προτίθεμαι να το κάνω για έναν πολύ βασικό λόγο.
Γιατί ένας άνθρωπος άθεος όπως ο Γιάλομ δεν δύναται κατά τη γνώμη μου να καθησυχάσει έναν τέτοιο βαθιά ριζωμένο φόβο στις ψυχές των ανθρώπων. Ο Γιαλομ σε συνέντευξη του αναφέρει :

-Η σχέση σας με τη θρησκεία;
«Δεν υπάρχει. Πιστεύω ότι ο άνθρωπος ξεμπερδεύει με τον Θεό όσο περισσότερο εξοικειώνεται με την ιδέα του θανάτου. Ο σεβασμός προς τον θάνατο σε κάνει άθεο. Είναι απίστευτο το τι έχουν σκαρφιστεί κατά καιρούς οι άνθρωποι για να αποκλείσουν τον θάνατο από τη ζωή τους. Κάποιες θρησκείες βρίσκουν παρηγοριά στην υποτιθέμενη μεταθανάτια ζωή, θεωρώντας ότι οι νεκροί δίνουν ραντεβού σε ένα είδος reunion πάρτι με καλεσμένα όλα τα αγαπημένα τους πρόσωπα.»
«Οσο λιγότερα απωθημένα αφήνουμε μέσα μας τόσο λιγότερο φοβόμαστε να πεθάνουμε. Αφήστε μόνο ένα φέρετρο πίσω σας, χωρίς “γιατί” και “μακάρι”.

-Τι είναι λοιπόν για εσάς ο θάνατος;
«Αυλαία και σκοτάδι. Αυτό μπορώ να σας το υπογράψω».
Και σχολιάζω λοιπόν εγώ με τη σειρά μου..Δεν είναι πραγματικά ΤΡΟΜΑΧΤΙΚΗ η ερμηνεια του Γιάλομ στο θέμα του θανάτου? Θέλει να δεχτούμε ότι δεν ξαναβρισκόμαστε με τους αγαπημένους μας που έφυγαν, και ότι είναι μάταιο να ελπίζουμε στην μεταθανάτια ύπαρξη της ψυχής μας. Ακυρώνεται αυτόματα και ο Θεός. Τα πάντα μάταια δηλαδή και αυτό εκείνος το χαρακτηρίζει «αληθινή ζωή».

Όταν ήρθε στην Ελλάδα λίγες μόλις μέρες πριν, το «Βήμα» έγραφε :
«ΠΑΝΔΑΙΜΟΝΙΟ ΓΙΑ ΤΟΝ ΙΡΒΙΝ ΓΙΑΛΟΜ
Ολη η Ελλάδα ένα απέραντο ντιβάνι
Πρωτοφανής κοσμοσυρροή στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών για τη διάλεξη του διάσημου ψυχοθεραπευτή και συγγραφέα. Οι θεατές ξεπέρασαν τις 3.500, ενώ η λέξη «αδιαχώρητο» δεν ήταν αρκετή να περιγράψει το τι γινόταν»

Παρακολουθώντας την Τρίτη που μας πέρασε την εκπομπή «Πρωταγωνιστές» με τον Σταύρο Θεοδωράκη, τα λόγια της Ηγουμένης σε κάποιο γυναικείο μοναστήρι με βοήθησαν να συνειδητοποιήσω από πού ακριβώς πήγαζε εκείνη η αρνητική αίσθησή μου γι`αυτόν τον άνθρωπο .Η Ηγουμένη είχε ενημερωθεί για την κοσμοσυρροή στην ομιλία του Γιάλομ και απογοητευμένη αναρωτιόταν : «Ήρθε αυτός ο άνθρωπος ως εδώ για να πει πως δεν υπάρχει τίποτα μετά το θάνατο, οτι δεν υπάρχει ψυχή και πως πρέπει να νοιαζόμαστε μόνο για το πόσα θα απολαύσουμε στο «εδώ και τώρα», σε όλο αυτόν τον κόσμο που έσπευσε να τον ακούσει με λαχτάρα» ;

Αναρωτιέμαι τι θα συνέβαινε εάν στη θέση του Γιάλομ βρισκόταν ένας βαθιά θρησκευόμενος χαρισματικός άνθρωπος που να είχε την ίδια επιρροή στο κοινό και να δίδασκε μια ζωή διαποτισμένη με τη χαρά της προσφοράς, την έννοια για τον συνάνθρωπο και την αγάπη. Αν υπήρχε κάποιος που να στηρίζει ουσιαστικά τη χριστιανική διδασκαλία και μέσα από αυτήν να βοηθήσει τους ανθρώπους να βρουν την ψυχική ηρεμία που ζητούν. Αν όλος αυτός ο κόσμος άκουγε έναν γέροντα Παίσιο να μιλά ή οποιονδήποτε άλλο αγνό και ταπεινό άνθρωπο. Ο κόσμος έτρεξε να τον ακούσει επειδή αναζητά τρόπους να αντιμετωπίσει όχι μόνο το θάνατο αλλά και την ίδια τη ζωή. Τη ζωή που εμείς οι ίδιοι κάναμε τόσο σκληρή και αβίωτη. Διαφωνώ στο οτι τα βιβλία του διαβάζονται «ευχάριστα» και από θρησκευόμενους ανθρώπους. Είναι κόντρα στα όσα πιστεύουμε και ελπίζουμε όσοι από μας είμαστε χριστιανοί. Λόγω λοιπόν της Μεγάλης Εβδομάδας και βλέποντας τις ανησυχητικά υψηλές πωλήσεις των βιβλίων του στη χώρα μας ένιωσα την ανάγκη να καταθέσω την άποψή μου. Μια ανάγνωση ενός θρησκευτικού βιβλίου ή λίγες ώρες στην εκκλησία αυτές ειδικά τις ημέρες, ή μια πράξη αγάπης και προσφοράς, μπορεί να δώσει στην ψυχή μας τόση ομορφιά που ολοκληρο το συγγραφικό έργο του διάσημου Γιάλομ δεν θα κατάφερνε ποτέ να δώσει.
Με χαρά διάβασα μέσα από το psychologia.gr μια απάντηση του Α.Κοτανίδη στην οποία αναφέρει : «Όσο αφορά τον Γιάλομ , υποθέτω ότι έχει δεχθεί θρησκευτική καταπίεση σε κάποια φάση της ζωής του και αυτό τον εμποδίζει να αντιληφθεί αντικειμενικά τον ρόλο της θρησκείας , εξετάζοντας την μόνο από μια πλευρά και έχοντας την στον ρόλο του ανταγωνιστή της ψυχοθεραπευτικής διαδικασίας (ανάγκη αυτοεπιβεβαίωσης)»
Ας μην παρασυρόμαστε λοιπόν από τη «μόδα» της εποχής. Ούτε μαθαίνει κανείς ψυχολογία ούτε και γίνεται κουλτουριάρης αγοράζοντας αυτά τα βιβλία. Αν κάποιος τα βρίσκει ενδιαφέροντα ας τα διαβάσει. Αν θέλει να γνωρίσει την ψυχανάλυση και την ψυχιατρική ας ανατρέξει πρώτα στους πατέρες της, Freud και Young. Αλλα ας μάθουμε πια όλοι μας να στεκόμαστε κριτικά απέναντι στο καθετί και ας ανοίγουμε την καρδιά μας με τόση εμπιστοσύνη μόνο
όταν και όπου αξίζει πραγματικά..

4 Σχόλια

Σχολιάστε

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.